Bordspellen voor volwassenen: tien spellen voor een avond zonder kinderregels

Er komt een moment waarop de spellenkast niet meer meewerkt. Monopoly duurt te lang en beslist te weinig, Rummikub kan iedereen dromen, en het spel van de kinderen is na twee potjes op. Dan begint de zoektocht naar bordspellen voor volwassenen, en dat is precies waar dit artikel over gaat.

Eerst even dit: "volwassen bordspellen" betekent bij sommige aanbieders 18+ partyspellen met grove grappen. Daar gaat deze lijst niet over. Wij verstaan onder bordspellen volwassenen iets anders, namelijk spellen met meer te kiezen, meer diepgang en een avond die ergens naartoe werkt.

Hieronder staan tien spellen in drie groepen. Eerst drie om mee te beginnen, dan drie voor als je merkt dat je meer wilt, en tot slot vier voor een avond waarop je echt de tijd hebt. Bij elk spel lees je hoeveel uitleg het kost en hoe lang een partij duurt, want dat zijn voor deze stap de twee dingen die er echt toe doen. Zoek je iets korters en lichters, kijk dan bij onze leuke bordspellen; zit het gezin aan tafel, dan is de lijst met familiespellen een beter beginpunt.

Wat maakt een bordspel geschikt voor volwassenen?

Niet de leeftijd op de doos. Die zegt vooral iets over lezen en fijne motoriek, niet over of het spel je aan het denken zet.

Wat wel telt, is hoeveel je zelf te kiezen hebt. In een gezinsspel is een beurt vaak "gooien en doen"; in de spellen hieronder kies je uit vier of vijf dingen die allemaal iets opleveren, en dat is meteen het lastige. Daarnaast helpt het als een partij een boog heeft: een begin waarin je opbouwt, een midden waarin het gaat lopen en een eind waarin je merkt of je op tijd de goede kant op bent gegaan.

En toeval mag, maar niet als beslisser. Dobbelstenen zijn prima zolang jij bepaalt wat je met de uitkomst doet.

Drie bordspellen voor volwassenen om mee te beginnen

Deze drie leg je uit in tien tot vijftien minuten en ze zijn binnen een uur klaar. Ze vragen wel wat van je, maar niemand hoeft er een handleiding voor door te nemen.

Heat: Pedal to the Metal

1 tot 6 spelers, vanaf 10 jaar, ongeveer 45 minuten.

Autoracen met kaarten, en het werkt beter dan het klinkt. Je schakelt op en neer, speelt kaarten om te bewegen en krijgt hittekaarten in je stapel zodra je te hard gaat. Bochten hebben een maximumsnelheid. Rijd je die te snel in, dan betaal je in hitte of je vliegt eruit.

Wat dit spel voor een avond met zes mensen zo geschikt maakt, is dat iedereen tegelijk zijn kaarten kiest. Er is geen wachttijd, alleen het moment waarop alles tegelijk omdraait en iemand net te gretig blijkt. Asger Harding Granerud en Daniel Skjold Pedersen maakten het in 2022 voor Days of Wonder; het won dat jaar de Golden Geek Award voor Medium Game of the Year. Ook hier ligt een uitgebreide review klaar.

7 Wonders Duel

precies 2 spelers, vanaf 10 jaar, ongeveer 30 minuten.

De kaarten liggen in een piramide en je mag alleen pakken wat vrij ligt. Dus elke kaart die jij weghaalt, legt de volgende voor je tegenstander open. Dat maakt een half uur lang elke beurt tot een dubbele afweging: wat wil ik, en wat gun ik de ander.

Antoine Bauza en Bruno Cathala persten in 2015 het grote 7 Wonders terug in een tweespelersdoos en hielden er iets aan over dat scherper is dan het origineel. Je kunt namelijk ook gewoon winnen door militair door te drukken of door zes wetenschapssymbolen te verzamelen, wat betekent dat je de ander voortdurend in de gaten moet houden.

Three Sisters

1 tot 4 spelers, vanaf 14 jaar, ongeveer 45 minuten.

Een moestuin vol maïs, bonen en pompoenen, en jij bepaalt met dobbelstenen wat je plant, water geeft of oogst. Elke actie streept iets af op je vel, en die afgestreepte vakjes zetten weer andere dingen in gang.

Het is een roll-and-write, maar dan een die aanvoelt als een volwaardig spel: je hebt een tuin die groeit, en na drie of vier beurten begint alles wat je eerder deed elkaar te versterken. Drie kwartier, en je kunt hem ook alleen spelen. Three Sisters

Drie populaire bordspellen voor volwassenen voor als je verder wilt

Deze drie duren langer dan een uur en vragen een groep die het leuk vindt om even te gaan zitten.

Lords of Waterdeep

1 tot 5 spelers, vanaf 12 jaar, ruim een uur.

Werkerplaatsing zoals je het aan iemand zou uitleggen die het nog nooit heeft gezien. Je zet een agent op een plek in de stad, die plek levert iets op, en de plek is daarna bezet. Je haalt avonturiers op in vier kleuren en levert die in voor opdrachten.

Peter Lee en Rodney Thompson zetten het spel in 2012 in Waterdeep, een stad uit de Forgotten Realms van Dungeons & Dragons, maar je hoeft niets van D&D te weten om mee te doen. Iedereen speelt een gemaskerde heerser met een geheime voorkeur, en dat geheim zorgt ervoor dat niemand tot het einde precies weet hoe de stand is. Lees ook onze review.

Concordia

2 tot 5 spelers, vanaf 12 jaar, ruim een uur.

Je hele spel zit in je hand. Elke kaart is een actie, en als je ze allemaal gespeeld hebt, kost het je een volledige beurt om ze weer op te halen. Dus je bent voortdurend aan het rekenen: nog twee acties eruit persen, of nu al herstarten en de ander laten profiteren.

Mac Gerdts liet in Concordia de kaarten dubbel werk doen: wat je onderweg koopt om acties mee te doen, telt aan het eind ook mee voor je score. Er zit geen enkele dobbelsteen in en er valt niets tegen; alles wat misgaat, heb je zelf gedaan. Genomineerd voor het Kennerspiel des Jahres 2014, in een jaar waarin Istanbul won.

Root

2 tot 4 spelers, vanaf 10 jaar, ruim een uur.

Vier fracties vechten om hetzelfde bos, en ze spelen alle vier een ander spel. De kattenmarkies bouwt werkplaatsen en produceert; de vogels moeten elke beurt een groeiende lijst bevelen uitvoeren en storten in zodra dat niet lukt; de bosalliantie stookt in het geniep opstand; en de zwerver loopt overal doorheen en kiest per beurt wiens vriend hij is.

Cole Wehrle maakte Root in 2018, met tekeningen van Kyle Ferrin die het geheel op een kinderboek laten lijken. Dat is het niet. Wees eerlijk tegen je tafel: de eerste partij is voor iedereen wennen, want je moet niet alleen je eigen fractie snappen maar ook grofweg weten wat de andere drie kunnen. Vanaf de tweede avond is het een van de scherpste spellen die je kunt spelen. Onze review gaat er dieper op in.

Bordspellen voor volwassenen voor als je echt de tijd hebt

Deze vier zijn de zwaarste van de pagina: allemaal dertien jaar of ouder, allemaal ruim een uur, en allemaal met een eerste partij waarin je vooral aan het uitzoeken bent. Wil je nog een trap hoger, dan staat die in onze lijst met spellen voor experts.

SETI: Search for Extraterrestrial Intelligence

1 tot 4 spelers, vanaf 13 jaar, ruim een uur.

Je zoekt naar buitenaards leven: sondes lanceren, planeten scannen, signalen analyseren. Wat je vindt, verandert het spel voor iedereen, want ontdekkingen komen op een gedeeld bord te staan.

Czech Games Edition maakt zelden lichte spellen en dit is er geen uitzondering op. Reken op een eerste avond waarin je vooral aan het opzoeken bent, en daarna op een spel dat je blijft terugpakken omdat elke partij een andere ontdekking oplevert. SETI

Orloj: The Prague Astronomical Clock

1 tot 4 spelers, vanaf 14 jaar, ruim een uur.

Je bouwt mee aan de astronomische klok van Praag: grondstoffen verzamelen, het kalendermechanisme in elkaar zetten, en de onderdelen op het juiste moment laten samenvallen.

Wat dit spel apart maakt, is het thema. Er zijn honderd spellen over handel drijven in de middeleeuwen en er is er één over dit uurwerk. Veertien jaar op de doos, en dat is hier geen formaliteit. Orloj

The Old King's Crown

1 tot 4 spelers, vanaf 14 jaar, ruim een uur.

Vier facties strijden om een lege troon, en elke factie speelt anders. Je bluft over welke kaart je hebt gespeeld, je claimt gebieden, en je hoopt dat de ander jouw zet verkeerd inschat.

Van deze lijst is dit het spel met de meeste directe wrijving. Je zit elkaar niet indirect in de weg zoals bij een euro; je speelt tegen elkaar en dat voel je. Voor een vaste groep die daar zin in heeft, is dat precies de reden om het te kiezen. The Old King's Crown

Moon Colony Bloodbath

1 tot 5 spelers, vanaf 14 jaar, ruim een uur.

Je bouwt een maanbasis en er gaat van alles mis. Gebeurtenissen slaan in, systemen vallen uit, en jij moet met de kaarten in je hand blijven improviseren.

De titel belooft meer bloedvergieten dan het spel levert; het is vooral een kaartspel over omgaan met tegenslag. Tot vijf spelers, wat in dit gewicht ruim is. Moon Colony Bloodbath

Welke past bij jouw avond?

Zoek je de leukste bordspellen voor volwassenen om vanavond nog mee te beginnen, begin dan bij Heat of Three Sisters. Allebei binnen een kwartier uitgelegd, allebei binnen een uur klaar, en allebei goed genoeg om er tien keer op terug te komen.

Zitten jullie meestal met z'n tweeën, dan is 7 Wonders Duel de beste eerste aankoop van deze lijst. Speel je vaak alleen, dan kun je met zeven van deze tien terecht, want die beginnen allemaal bij één speler.

Heb je een vaste groep die er echt voor gaat zitten, dan is Root de beste besteding van je avond, mits iedereen accepteert dat de eerste partij een leerpartij is. En wie liever een spel wil waar niemand ooit van gehoord heeft maar dat na één avond blijft hangen, komt uit bij Orloj. Alle tien liggen ze bij ons in de winkel.