Review: Spirit Island
Het uitgangspunt van Spirit Island is even helder als onheilspellend. Een ongerept eiland, bewoond door de Dahan en doordrongen van oeroude natuurkrachten, krijgt bezoek van nietsontziende kolonisten. Zij bouwen, verkennen en verwoesten, gedreven door expansiedrang en zonder oog voor de balans van het land. En jij? Jij bént het land.
Of beter gezegd: jij bent één van de geesten die het eiland bewonen en verdedigen. Niet als held met een zwaard, maar als een steeds machtiger wordende natuurkracht die angst, chaos en uiteindelijk totale ontwrichting dient te zaaien onder de indringers.
Dat thematische perspectief alleen al maakt Spirit Island tot iets bijzonders. Dit is geen standaard coöperatief spel waarin je “het kwaad verslaat”. Je speelt geen leger, geen factie en zelfs geen volk. Je speelt een concept. De geest van de rivier, de eeuwenoude rotsen in de aarde, de donder en bliksem, of de schaduwen op de muur. En alles wat je doet, van het verplaatsen van Dahan tot het laten overstromen van kustgebieden en vakkundig laten exploderen van een gebied, vloeit logisch voort uit de Spirit waar jij de kolonisten mee tracht te verjagen.
Of beter gezegd: jij bent één van de geesten die het eiland bewonen en verdedigen. Niet als held met een zwaard, maar als een steeds machtiger wordende natuurkracht die angst, chaos en uiteindelijk totale ontwrichting dient te zaaien onder de indringers.
Dat thematische perspectief alleen al maakt Spirit Island tot iets bijzonders. Dit is geen standaard coöperatief spel waarin je “het kwaad verslaat”. Je speelt geen leger, geen factie en zelfs geen volk. Je speelt een concept. De geest van de rivier, de eeuwenoude rotsen in de aarde, de donder en bliksem, of de schaduwen op de muur. En alles wat je doet, van het verplaatsen van Dahan tot het laten overstromen van kustgebieden en vakkundig laten exploderen van een gebied, vloeit logisch voort uit de Spirit waar jij de kolonisten mee tracht te verjagen.
Een coöperatief puzzelmonster
Spirit Island is een volledig coöperatief spel voor één tot vier spelers (en met uitbreidingen zelfs meer), waarin overleg niet alleen toegestaan is, maar essentieel. Iedere ronde bestaat uit een vaste cyclus waarin eerst de spelers aan zet zijn en daarna de indringers. Die voorspelbaarheid is cruciaal, want de kern van het spel draait om het plannen van je acties, anticiperen op wat de indringers gaan doen en (vaak) net op tijd ingrijpen in problematische gebieden.
De indringers volgen een vast patroon: ze verkennen nieuwe gebieden, bouwen daar nederzettingen en verwoesten vervolgens het land. Dat verwoesten, ravage, is het moment waarop Blight op het eiland kan verschijnen. Te veel Blight en het eiland raakt vergiftigd. Dat zet langzaam maar zeker de mars in naar een onherroepelijk verloren eiland en spel. Het interessante is dat deze volgorde van verkennen, bouwen en verwoesten zichtbaar op het bord ligt. Je weet dus waar de volgende klappen gaan vallen. De vraag is alleen: wat ga jij er aan doen?
En daar komt de echte complexiteit om de hoek kijken. Iedere Spirit begint relatief zwak. Je aanwezigheid is beperkt, je energie schaars en je hand met kaarten (en dus opties) klein. Doordat je iedere beurt groei-acties uitvoert plaats je meer aanwezigheid op het bord, speel je meer kaarten per beurt en krijg je toegang tot krachtigere effecten. Dat groeipad voelt organisch en thematisch sterk aan. Je wordt letterlijk groter, invloedrijker en, heel belangrijk, angstaanjagender.
De indringers volgen een vast patroon: ze verkennen nieuwe gebieden, bouwen daar nederzettingen en verwoesten vervolgens het land. Dat verwoesten, ravage, is het moment waarop Blight op het eiland kan verschijnen. Te veel Blight en het eiland raakt vergiftigd. Dat zet langzaam maar zeker de mars in naar een onherroepelijk verloren eiland en spel. Het interessante is dat deze volgorde van verkennen, bouwen en verwoesten zichtbaar op het bord ligt. Je weet dus waar de volgende klappen gaan vallen. De vraag is alleen: wat ga jij er aan doen?
En daar komt de echte complexiteit om de hoek kijken. Iedere Spirit begint relatief zwak. Je aanwezigheid is beperkt, je energie schaars en je hand met kaarten (en dus opties) klein. Doordat je iedere beurt groei-acties uitvoert plaats je meer aanwezigheid op het bord, speel je meer kaarten per beurt en krijg je toegang tot krachtigere effecten. Dat groeipad voelt organisch en thematisch sterk aan. Je wordt letterlijk groter, invloedrijker en, heel belangrijk, angstaanjagender.
Asymmetrie op topniveau
Wat Spirit Island echt onderscheidt van andere coöperatieve spellen, is de extreme asymmetrie tussen de spelers. Elke Spirit speelt fundamenteel anders. De ene geest is traag maar onverzettelijk, bouwt langzaam een bolwerk van verdediging op en veegt dan in één machtige klap de kolonisten van de kaart. Een andere Spirit is juist explosief en snel, maar niet opgewassen tegen het verwijderen van dorpen en steden. Weer een andere richt zich nauwelijks op schade, maar op angst: je kunt Spirit Island namelijk ook winnen door de indringers simpelweg de stuipen op het lijf te jagen.
Die verschillen zijn niet cosmetisch. Ze bepalen hoe je denkt, plant en samenwerkt. Sommige Spirits vullen elkaar perfect aan, andere combinaties vragen om nog scherper afstemmen en het toewijzen van taken. Houd jij die kustgebieden onder de duim? Dan veeg ik de binnenlandse jungles en woestijnen schoon. Het spel kan de eerste keren aanvoelen als “ieder voor zich”, maar die stijl wordt snel afgestraft. Juist teams die hun krachten echt leren kennen en benutten worden beloond.
Daarbij komt het elementensysteem. Kaarten leveren niet alleen directe effecten op, maar ook elementen zoals Water, Vuur, Aarde of Dier. Die elementen activeren de aangeboren krachten van je Spirit. Het gevolg is dat je soms kaarten speelt niet om wat ze direct doen, maar om welke combinatie van effecten ze mogelijk maken. Dat geeft Spirit Island een duidelijke engine-buildinglaag, in unieke verwevenheid met het continu veranderende speelbord.
Die verschillen zijn niet cosmetisch. Ze bepalen hoe je denkt, plant en samenwerkt. Sommige Spirits vullen elkaar perfect aan, andere combinaties vragen om nog scherper afstemmen en het toewijzen van taken. Houd jij die kustgebieden onder de duim? Dan veeg ik de binnenlandse jungles en woestijnen schoon. Het spel kan de eerste keren aanvoelen als “ieder voor zich”, maar die stijl wordt snel afgestraft. Juist teams die hun krachten echt leren kennen en benutten worden beloond.
Daarbij komt het elementensysteem. Kaarten leveren niet alleen directe effecten op, maar ook elementen zoals Water, Vuur, Aarde of Dier. Die elementen activeren de aangeboren krachten van je Spirit. Het gevolg is dat je soms kaarten speelt niet om wat ze direct doen, maar om welke combinatie van effecten ze mogelijk maken. Dat geeft Spirit Island een duidelijke engine-buildinglaag, in unieke verwevenheid met het continu veranderende speelbord.
Angst als wapen
In veel spellen win je door alles te vernietigen. Spirit Island kiest een subtielere route. Door angst te zaaien onder de indringers, verandert de overwinningsvoorwaarde. In het begin moet het eiland volledig schoongeveegd worden. Als het je lukt de indringers steeds meer angst aan te jagen, dienen er 'slechts' dorpen en steden verwoest te worden. Zo zijn ze eerder geneigd hun biezen te pakken en te vluchten.
Dit systeem zorgt voor een prachtige zoektocht naar de winst. Het spel begint vaak chaotisch en uitzichtloos. De kaart vult zich met ontdekkingsreizigers, dorpen en steden. Blight sluipt langzaam het eiland in. Maar ergens halverwege begint het kantelpunt. Je krachten worden sterker, angstkaarten leveren onverwachte voordelen op en ineens merk je dat de indringers niet meer overal tegelijk kunnen winnen. Dat gevoel, van overleven naar domineren, is één van de grootste kwaliteiten van Spirit Island.
Dit systeem zorgt voor een prachtige zoektocht naar de winst. Het spel begint vaak chaotisch en uitzichtloos. De kaart vult zich met ontdekkingsreizigers, dorpen en steden. Blight sluipt langzaam het eiland in. Maar ergens halverwege begint het kantelpunt. Je krachten worden sterker, angstkaarten leveren onverwachte voordelen op en ineens merk je dat de indringers niet meer overal tegelijk kunnen winnen. Dat gevoel, van overleven naar domineren, is één van de grootste kwaliteiten van Spirit Island.
Complex, maar eerlijk
Laten we duidelijk zijn: Spirit Island is zeker geen licht spel. De hoeveelheid symbolen, regels en uitzonderingen kan overweldigend zijn, zeker in de eerste potjes. Het spel vraagt aandacht en wees er op bereid fouten te maken (en daarvan te leren). Een eerste speelbeurt duurt vaak lang en voelt soms stroperig. Het regelboek vonden we qua indeling ook niet helemaal geweldig, waardoor er veel gebladerd moet worden.
De complexiteit is echter functioneel. Er zit nauwelijks overbodige ballast in het systeem. Alles wat je leert, draagt uiteindelijk bij aan betere beslissingen. En doordat het spel volledig open informatie biedt, voelt verlies zelden oneerlijk. Je verliest omdat je een verkeerde prioriteit stelde, te laat handelde of een risico verkeerd inschatte. Niet omdat het spel je willekeurig onderuit haalde.
Daarbij helpt het dat Spirit Island uitstekend schaalt in moeilijkheid. Het spel an sich voorziet in een mooie uitdaging. Het bevat ook nog eens 4 scenario’s en zogeheten ‘adversaries’. Dit zijn koninkrijken waar de indringers vandaan komen en daarmee verandert niet alleen de moeilijkheidsgraad, maar ook het karakter van het spel. Sommige vijanden breiden zich sneller uit, anderen bouwen eerder sterkere gebouwen of straffen bepaalde tactieken af. Dat maakt Spirit Island enorm herspeelbaar.
De complexiteit is echter functioneel. Er zit nauwelijks overbodige ballast in het systeem. Alles wat je leert, draagt uiteindelijk bij aan betere beslissingen. En doordat het spel volledig open informatie biedt, voelt verlies zelden oneerlijk. Je verliest omdat je een verkeerde prioriteit stelde, te laat handelde of een risico verkeerd inschatte. Niet omdat het spel je willekeurig onderuit haalde.
Daarbij helpt het dat Spirit Island uitstekend schaalt in moeilijkheid. Het spel an sich voorziet in een mooie uitdaging. Het bevat ook nog eens 4 scenario’s en zogeheten ‘adversaries’. Dit zijn koninkrijken waar de indringers vandaan komen en daarmee verandert niet alleen de moeilijkheidsgraad, maar ook het karakter van het spel. Sommige vijanden breiden zich sneller uit, anderen bouwen eerder sterkere gebouwen of straffen bepaalde tactieken af. Dat maakt Spirit Island enorm herspeelbaar.
Solo EN samen sterk
Ook solo is Spirit Island verrassend sterk. Je speelt dan één geest tegen het systeem, of zelfs twee geesten tegelijk als je dat aandurft. Omdat er geen verborgen informatie is en het spel sowieso veel vooruitdenken vereist, voelt solo spelen niet als een modus die er op ‘geklikt’ is. Integendeel: het spel voelt solo misschien zelfs wel meer zoals bedoeld.
Met meerdere spelers komt er een sociale laag bij. Overleg, discussie en gezamenlijke planning zijn essentieel, want het spel voorkomt dat één speler alles domineert. Door de asymmetrie en de lokale focus van veel krachten heeft iedereen zijn eigen verantwoordelijkheden. Je kunt elkaar helpen, maar je kunt elkaars beurt niet “overnemen”.
Met meerdere spelers komt er een sociale laag bij. Overleg, discussie en gezamenlijke planning zijn essentieel, want het spel voorkomt dat één speler alles domineert. Door de asymmetrie en de lokale focus van veel krachten heeft iedereen zijn eigen verantwoordelijkheden. Je kunt elkaar helpen, maar je kunt elkaars beurt niet “overnemen”.
Kanttekeningen
Kanttekeningen
Er zijn ook nadelen. De leercurve is steil. En dat is een understatement. De eerste potjes kunnen frustrerend zijn, je zult de regels vaak raadplegen en af en toe wat terugdraaien. De speeltijd kan oplopen, zeker met vier spelers die het spel nog niet volledig beheersen. En wie gevoelig is voor analysis paralysis, moet oppassen: Spirit Island biedt veel, héél véél keuzemogelijkheden.
Maar dat zijn geen gebreken, eerder eigenschappen. Dit spel weet precies wat het wil zijn en doet zeker geen concessies om iedereen te pleasen. Ons advies: go with the flow. Maak de fouten, kies de eerste keren dan maar ‘gewoon een kaart’.
Maar dat zijn geen gebreken, eerder eigenschappen. Dit spel weet precies wat het wil zijn en doet zeker geen concessies om iedereen te pleasen. Ons advies: go with the flow. Maak de fouten, kies de eerste keren dan maar ‘gewoon een kaart’.
Eindoordeel
Spirit Island is een van de meest doordachte, thematisch sterke en strategisch bevredigende coöperatieve spellen van de afgelopen jaren. De feilloze combinatie van planning, samenwerking en asymmetrie is ijzersterk en uitgevoerd op een manier die in onze optiek nog steeds niet wordt geëvenaard.
Het eiland leeft, ademt en vecht terug. En jij bent daar een integraal onderdeel van. Daarom krijgt het spel een 9.5 van 10.
Highly recommended.
Het eiland leeft, ademt en vecht terug. En jij bent daar een integraal onderdeel van. Daarom krijgt het spel een 9.5 van 10.
Highly recommended.
